The aim of present study which was conducted in Kashan Azad Islamic University is mainly to study university students' views on obstacles for the effectiveness of lessons on Islamic sciences. The statistics population universe of this research was all students of this university in which stratified random sampling appropriate to sample size was used. 96 students were chosen as the sample of this research. A researcher-made questionnaire with 61 items was used to gather data, and its validity coefficient was, according "Cronbach's Alpha"%83. The parameters of inferential statistics (T-test, ANOVA…) were used to analyze the data. The research findings show that the general condition of teaching Islamic sciences in university is considerably desirable but, there are a number of external and internal factors which prevent the desired effectiveness it would have on students. The students believe that the component of evaluation which represents an internal factor and the social factors and environmental conditions as the external factors are the main obstacles for the effectiveness of lessons on Islamic sciences.
Title :بررسی دیدگاه دانشجویان دربارهی موانع اثربخشی دروس معارف اسلامی در دانشگاه آزاد اسلامی کاشان
Abstract:
هدف اصلی این پژوهش بررسی دیدگاه دانشجویان دربارهی موانع اثربخشی دروس های معارف اسلامی است که در دانشگاه آزاد اسلامی کاشان انجام شد. جامعهی آماری این پژوهش شامل همهی دانشجویان این دانشگاه بود که با روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای متناسب با حجم انجام شد. 96 دانشجو برای گروه نمونه انتخاب شدند. ابزار جمع آوری اطلاعات، پرسشنامهی محقق ساخته در قالب 61 پرسش بود که ضریب پایایی آن با «آلفای کرونباخ» 83 درصد برآورد شد. برای تجزیه و تحلیل داده ها از شاخص های آماری استنباطی (آزمون T، تحلیل واریانس و...) استفاده شد. یافته های به دست آمده از این پژوهش نشان داد که وضعیت کلی اجرای برنامه های درسی معارف اسلامی در دانشگاه به نسبت درحد مطلوبی است، ولی در عین حال مجموعه ای از عوامل درونی و بیرونی مانع اثربخشی و اثرگذاری لازم بر دانشجویان می شود. از نظر دانشجویان در میان عوامل درونی، مؤلفهی ارزشیابی و در میان عوامل بیرونی عامل اجتماع و شرایط محیطی عمده ترین موانع اثربخشی درس های معارف اسلامی است.
باقري، خسرو، «راهنماي درونيكردن ارزشهاي اخلاقي از طريق برنامة درسي» (بهار1387)، مطالعات برنامه درسي، سال سوم، ش 7، ص81-105.
پويازاده، اعظم، محمدرضا شعيري، «بررسي نگرش دانشجويان رشته الهيات نسبت به رشته الهيات و معارف اسلامي» (اسفند1383)، دانشور، دانشگاه شاهد، سال يازدهم، دوره جديد، ش 9، ص65-89.
سادات، محمدعلي(1370)، راهنماي معلم، ويژه معلمان ديني، تهران، وزارت آموزشوپرورش.
شارعپور، محمود (1387)، جامعهشناسي آموزشوپرورش، تهران، سمت.
شپرد، تي بي(1357)، آموزشوپرورش زنده، ترجمة احمد آرام، تهران، سروش.
شفيعپور مطلق، فرهاد و حسين خدادادي، (1389)، «جذابيت بخشيدن به كلاسهاي دروس معارف اسلامي دانشگاهها»، مجموعه مقالات همايش توليد علم و جنبش نرمافزاري در حوزه معارف اسلامي، كرمان، ستاد نهضت توليد علم.
صفوي، امانالله (1369)، کليات روشها و فنون تدريس، تهران، معاصر.
علوي، سيدحميدرضا و زهره اکبرزاده، «بررسي روشهاي تدريس و ارزشيابي معلمان دروس ديني و نگرش و رفتار ديني دانشآموزان دبيرستانهاي دخترانه ناحيه 2 شهر کرمان» (بهار و تابستان 1388)، اسلام و پژوهشهاي تربيتي، ش 1، ص 53-94.
قاضي طباطبايي، محمود، و ابوعلي دادهير، «سوگيري هنجاري و اخلاقي در پژوهشهاي دانشگاهي» (پاييز و زمستان1380)، نشريه دانشکده ادبيات و علوم انساني، ش180/181، ص187-266.
مجيدي، محمدرضا و ابوالقاسم فاتحي، «سنجش نگرش دانشجويان نسبت به برنامهريزي دروس معارف اسلامي» (پاييز1385)، پژوهش و برنامهريزي درآموزش عالي، ش 41، ص 37-56.
محمدبيگي دهقي، احمد (1374)، بررسي عوامل موثر در ارتقاي كيفيت آموزشي دورههاي ضمن خدمت مركز آموزش عالي شهيد فارسي از ديدگاه فراگيران و مدرسين، پايان نامه كارشناسي ارشد، دانشگاه آزاد اسلامي واحد خوراسگان.
معتمدنژاد، کاظم (1370)، وسائل ارتباط جمعي، تهران، دانشگاه علامه طباطبايي.
ملکي، حسن (1383)، برنامهريزي درسي راهنماي عمل، مشهد، پيام تفكر.
ـــــ (1382)، دين و برنامهريزي درسي، تهران، انجمن اولياء و مربيان.
نيلي احمدآبادي، محمد رضا (1371)، نظرسنجي مقايسه اي اعضاي هيئت علمي دانشگاههاي اصفهان و صنعتي اصفهان در رابطه با عوامل موثر بر كيفيت آموزشي هر دو دانشگاه، پاياننامه كارشناسي ارشد دانشكده علوم تربيتي و روانشناسي دانشگاه اصفهان.
يوسفي لويه، وحيد (1379)، دروس معارف اسلامي، دانشجويان: نگرشها و گرايشها، تهران، دبيرخانه مجمع گروههاي معارف اسلامي.
ـــــ (1380)، جايگاه گروه آموزشي معارف اسلامي در دانشگاه، تهران، مشرقين.
ـــــ «اثر آموزش دروس معارف اسلامي بر نگرش ديني دانشجويان» (پاييز و زمستان1386)، تربيت اسلامي، سال3، ش 5، ص 153-184.
Amini, Mohammad, , Hamid, , Zohreh. (2026) A Review of University Students' Views on the Obstacles for Effectiveness of Lessons on Islamic Sciences in Kashan Azad Islamic University. Islam va Pazhuheshhaye Tarbiyati, 5(1), 89-108
Mohammad Amini; Hamid ; Zohreh ."A Review of University Students' Views on the Obstacles for Effectiveness of Lessons on Islamic Sciences in Kashan Azad Islamic University". Islam va Pazhuheshhaye Tarbiyati, 5, 1, 2026, 89-108
Amini, M, , H, , Z.(2026) 'A Review of University Students' Views on the Obstacles for Effectiveness of Lessons on Islamic Sciences in Kashan Azad Islamic University', Islam va Pazhuheshhaye Tarbiyati, 5(1), pp. 89-108
Amini, M, , H, , Z. A Review of University Students' Views on the Obstacles for Effectiveness of Lessons on Islamic Sciences in Kashan Azad Islamic University. Islam va Pazhuheshhaye Tarbiyati, 2026; 5(1): 89-108