اسلام و پژوهش‌های تربیتی

در تعلیم و تربیت اسلامی «مربی» جایگاه والایی دارد. به گونه¬ای که پس از انبیاء و ائمه اطهار (ع)، رسالت ایشان بر عهده علما و مربیان جامعه نهاده شده است. هدف این پژوهش، واکاوی ابعاد و مؤلفه‌های صلاحیت‌ مربی در منظومه فکری آیت الله مصباح یزدی بود. پژوهش حاضر با رویکرد کیفی و با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی انجام شد. منبع اصلی داده‌ها، مجموعه آثار آیت‌الله مصباح بود. یافته‌های پژوهش به شناسایی مجموعه ای از صلاحیت ها، متشکل از چهار بعد منجر شد: بعد فردی-اخلاقی که شرط لازم برای تأثیرگذاری که شامل صلاحیت‌هایی چون «الگوی عملی و جامع بودن» و «اخلاص» است؛ بعد معرفتی که شامل جنبه¬های دانشی مربی است مانند «شناخت نفس» و «آشنایی با شبهات»؛ بعد مهارتی که مانند ابزار عملیاتی تربیت است شامل «تقویت انگیزه» و «جلب اعتماد متربی»؛ و بعد اجتماعی-فرهنگی به عنوان عرصه کنش مربی شامل «آگاه‌سازی اجتماعی» و «حفظ ارزش‌ها» است.نتایج نشان داد که این صلاحیت‌ها با یکدیگر مرتبط بوده چارچوب مفهومی منسجمی را شکل داده است. این چارچوب مفهومی، دلالت‌های نظری و کاربردی مهمی برای نظام تعلیم و تربیت، به ویژه در حوزه‌های تربیت مربی، تدوین سرفصل‌های آموزشی و طراحی ابزارهای ارزیابی عملکرد مربیان دارد.