اسلام و پژوهش‌های تربیتی، سال هجدهم، شماره دوم، پیاپی 36، پاییز و زمستان 1405، صفحات -

    بررسی اخلاقی اصل احسان و قاعده احترام و تکریم در روابط خویشاوندان با تأکید بر دیدگاه علامه مصباح یزدی

    نوع مقاله: 
    پژوهشی
    نویسندگان:
    ✍️ سیدمحمدرضا موسوی نسب / استادیار - گروه علوم تربیتی مؤسسه امام خمینی / mosavinasab@iki.ac.ir
    ابوالفضل نیکونظر / مربی - موسسه امام خمینی ره / anikounazar@gmail.com
    doi 10.22034/eslampajoheshha.2025.5002998
    چکیده: 
    خانواده در نظام معرفتی اسلام، نهادی مقدس و بستری برای رشد مادی و معنوی انسان است. روابط حاکم بر این نهاد، نیازمند یک چارچوب اخلاقی منسجم است تا سلامت، آرامش و تعالی اعضای خود را تضمین کند. این مقاله با رویکردی توصیفی-تحلیلی و با محوریت اخلاق کاربردی، به تبیین «اصل احسان» به‌عنوان زیربنای اخلاق خانواده و «قاعده احترام و تکریم» به‌عنوان یکی از مهم‌ترین قواعد منشعب از آن می‌پردازد. یافته ها نشان داد که احسان به والدین و خویشاوندان، نه یک توصیه صرف، بلکه یک تکلیف الهی است که در کنار توحید قرار گرفته و شکرگزاری از آنان، مقدمه‌ای برای شکرگزاری از پروردگار محسوب می‌شود. بررسی مصادیق عملی و تزاحمات اخلاقی این قاعده در موقعیت‌های واقعی زندگی، مانند احترام به خویشاوند فاسق، مرز میان احترام و ریا، و مدیریت انتظارات افراطی در تکریم، راهکارهای مبتنی بر آموزه‌های اسلامی برای حل این تعارضات را داد. نتیجه پژوهش ارائه یک الگوی عملی برای تصمیم‌گیری اخلاقی در روابط پیچیده خویشاوندی و تحکیم بنیان خانواده بر پایه اصول وحیانی است.
    Article data in English (انگلیسی)
    Title: 
    Ethical Examination of the Principle of Beneficence and the Rule of Respect and Honor in Kinship Relations with Emphasis on the Viewpoint of Allamah Misbah Yazdi
    Abstract: 
    This research delves into the ethical principles governing kinship relations, focusing specifically on the principle of beneficence (Ihsan) and the rule of respect and honor (Ihtiram wa Takrim). The study is conducted through the lens of the philosophical and ethical perspectives of the contemporary Islamic scholar, Allamah Muhammad Taqi Misbah Yazdi. By analyzing his works, the research aims to elucidate the conceptual foundations, scope, and practical implications of these two principles within the family and extended kinship network. It explores how Ihsan, as active goodness and exceeding obligatory limits, complements the fundamental duty of respect and honor towards relatives. The study investigates the hierarchical nature of these obligations, their interaction, and their role in fostering resilient, compassionate, and ethically grounded familial bonds, ultimately contributing to the moral fabric of society from Allamah Misbah Yazdi's viewpoint.
    شیوه ارجاع به این مقاله: RIS Mendeley BibTeX APA MLA HARVARD VANCOUVER

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    موسوی نسب، سیدمحمدرضا، نیکونظر، ابوالفضل.(1405) بررسی اخلاقی اصل احسان و قاعده احترام و تکریم در روابط خویشاوندان با تأکید بر دیدگاه علامه مصباح یزدی. دو فصلنامه اسلام و پژوهش‌های تربیتی، 18(2)، - https://doi.org/10.22034/eslampajoheshha.2025.5002998

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    سیدمحمدرضا موسوی نسب؛ ابوالفضل نیکونظر."بررسی اخلاقی اصل احسان و قاعده احترام و تکریم در روابط خویشاوندان با تأکید بر دیدگاه علامه مصباح یزدی". دو فصلنامه اسلام و پژوهش‌های تربیتی، 18، 2، 1405، -

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    موسوی نسب، سیدمحمدرضا، نیکونظر، ابوالفضل.(1405) 'بررسی اخلاقی اصل احسان و قاعده احترام و تکریم در روابط خویشاوندان با تأکید بر دیدگاه علامه مصباح یزدی'، دو فصلنامه اسلام و پژوهش‌های تربیتی، 18(2), pp. -

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    موسوی نسب، سیدمحمدرضا، نیکونظر، ابوالفضل. بررسی اخلاقی اصل احسان و قاعده احترام و تکریم در روابط خویشاوندان با تأکید بر دیدگاه علامه مصباح یزدی. اسلام و پژوهش‌های تربیتی، 18, 1405؛ 18(2): -