اسلام و پژوهش‌های تربیتی، سال 1404، جلد هفدهم، شماره دوم، پیاپی 34، پاییز و زمستان، صفحات 109-133

    اعتبارسنجی الگوی مؤلفه‌های پرورش تفکر کودک در برنامة آموزش فلسفه برای کودکان بر مبنای معرفت‌شناسی اسلامی

    نوع مقاله: 
    پژوهشی
    نویسندگان:
    ✍️ مژگان قیصری رمضانیان / دکتری فلسفة تعلیم و تربیت، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران / mj.qeisari@gmail.com
    مرجان معصومی فرد / دانشیار گروه علوم تربیتی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران / dr.masoomifard@pnu.ac.i
    صادق رضایی / دانشیار گروه علوم تربیتی، دانشگاه امین، تهران، ایران / sadeghrezaee61@apu.ac.ir
    مهدی محمودی / دانشیار گروه علوم تربیتی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران / mahmodi86@pnu.ac.ir
    dor 20.1001.1.4348002.1404.17.2.6.0
    doi 10.22034/eslampajoheshha.2025.5000874
    چکیده: 
    پژوهش با هدف اعتبارسنجی الگوی مولفه های پرورش تفکر کودک در برنامه آموزش فلسفه برای کودکان بر مبنای معرفت شناسی اسلامی انجام پذیرفت. جامعه آماری اساتید دانشگاه تهران با استفاده از اصل اشباع و روش نمونه‌گیری غیر تصادفی هدفمند 16 مصاحبه شونده انتخاب شدند. . به¬منظور تعیین روایی پرسشنامه¬ از روایی محتوایی و سازه و همچنین پایایی نیز از طریق ضریب آلفای کرونباخ و پایایی ترکیبی محاسبه شد که نتایج بیانگر روا و پایا بودن ابزار بود. روش تجزیه و تحلیل داده¬ها از روش‌های استنباطی (آزمون تی تک نمونه‌ای و آزمون تحلیل عاملی تأییدی) با استفاده از نرم‌افزارهای Spss-V23 و Smat Pls-V3 استفاده شد. یافته¬ها نشان دادند که پرورش تفکر کودک در آموزش فلسفه برای کودکان بر مبنای معرفت شناسی اسلام شامل 159 شاخص، 32 مولفه و 7 بعد اخلاقی شدن کودک و فهم مباحث ارزشی، ایجاد تفکر عقلی، استدلالی و منطقی، دیدگاه شهودی و فلسفی، ارتقا درک سیاسی و اقتصادی، ارتقا درک معرفت شناسی و هستی شناسی، تادیب و تربیت کودک و درک خداشناسی بود.در نهایت با توجه به عوامل شناسایی شده، الگوی پرورش تفکر کودک در آموزش فلسفه برای کودکان بر مبنای معرفت شناسی اسلام ارائه شد که از اعتبار مناسبی برخوردار بود.
    Article data in English (انگلیسی)
    Title: 
    Model Validation of ‘Child Thinking Development’ Components in the ‘Philosophy for Children’ Program Based on Islamic Epistemology
    Abstract: 
    The present study aims to validate the model of ‘child thinking development’ components in the ‘Philosophy for Children’ program based on Islamic epistemology. The research method is applied in terms of its purpose and is qualitative in terms of the data type, conducted using content analysis. Legitimacy is calculated using Cronbach's alpha coefficient, and composite reliability. Data analysis is performed using SPSS-V23 and Smart PLS-V3 softwares. According to the conclusion of this research, the development of child thinking in ‘the Philosophy for Children’ program based on Islamic epistemology consists of 159 indicators, 32 components, and seven dimensions: "moral development of children and their understanding of value issues," "fostering rational thinking," "intuitive and philosophical perspectives," "enhancing political and economic understanding," "enhancing epistemological understanding," "disciplining and educating children," and "having knowledge of God." Additionally, the characteristics of child thinking development, from the perspective of Islamic epistemology, includes creating a free space for discussion and criticism, encouraging questioning and deep thinking, presenting Islamic philosophical issues in simple language, and focusing on the development of abstract thinking skills. Finally, according to this research, the model for the development of child thinking in the ‘Philosophy for Children’ program based on Islamic epistemology is valid.
    References: 
    • Işıklar, S., & Öztürk, Y. A. (2022). The effect of philosophy for children (P4C) curriculum on critical thinking through philosophical inquiry and problem solving skills. International Journal of Contemporary Educational Research, 9(1), 130-142.‏
    • Lone, J. M. (2022). A companion to public philosophy.United States: Wiley-Blackwell.‏
    • Termaat, A. (2023). Framing, classification, and conceptual linkages: What can interdisciplinary practice in small secondary schools contribute to the curriculum conversation? The Curriculum Journal, 35(2), ‏145-167.
    References: 
    • اعتصامی، حمیده و شفیع‌آبادی، عبدالله (1401). اثربخشی آموزش فلسفه برای کودکان بر رشد اخلاقی دانش‌آموزان پسر پایة ششم دبستان. مجلة فرهنگ مشاوره و روان درمانی، 13(52)، 233ـ255.
    • ایرانشاهی، مسلم؛ پیرانی، ذبیح؛ رضایی، محمدهاشم و سیفی، محمد (1396). اثربخشی آموزش فلسفه‌ورزی کودکان بر اخلاق شهروندی و مؤلفه‌های آن در دانش‌آموزان دختر ابتدایی. فصلنامة علمی پژوهشی پژوهش‌های اعتقادی ـ کلامی، 7(1)، 305ـ323.
    • حسینی خامنه‌ای، سیدعلی (12/02/1385). «فلسفه برای کودکان و تفکر در آموزش و پرورش در بیانات امام خامنه‌ای». خبرگزاری تسنیم. به‌نشانی: https: //www.tasnimnews.com/fa/news/1395/06/06/1169331
    • خطیبی، حسین (1394). تربیت فکری و عقلانی کودکان در الگوی تربیتی اسلام، با نگاهی تطبیقی به طرح آموزش فلسفه به کودکان. پژوهشنامة تربیت تبلیغی، 9(2)، 190-151.
    • عنابستانی، فاطمه (1397). پرورش رشد و تعالی در محیط‌های آموزشی. تهران: فروغ سیمرغ.
    • محمدی، عباس (1399). ارائة مدلی از برنامة آموزش فلسفه به کودکان بر اساس مبانی اسلامی. هشتمین همایش علمی پژوهشی علوم تربیتی و روان‌شناسی، آسیب‌های اجتماعی و فرهنگی ایران. تهران: مرکز مطالعات و تحقیقات اسلامی سروش حکمت.
    • محمدیان، بنت‌الهدی و فرقدانی، آزاده (1397). اثربخشی آموزش فلسفه برای کودکان بر ارزیابی تعارض بین والدین و خودگردانی تحصیلی. نشریة تفکر و کودک، 9(1)، 72ـ53.
    شیوه ارجاع به این مقاله: RIS Mendeley BibTeX APA MLA HARVARD VANCOUVER

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    قیصری رمضانیان، مژگان، معصومی فرد، مرجان، رضایی، صادق، محمودی، مهدی. (1404) اعتبارسنجی الگوی مؤلفه‌های پرورش تفکر کودک در برنامة آموزش فلسفه برای کودکان بر مبنای معرفت‌شناسی اسلامی. دو فصلنامه اسلام و پژوهش‌های تربیتی، 17(2)، 109-133 https://doi.org/10.22034/eslampajoheshha.2025.5000874.

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    مژگان قیصری رمضانیان؛ مرجان معصومی فرد؛ صادق رضایی؛ مهدی محمودی."اعتبارسنجی الگوی مؤلفه‌های پرورش تفکر کودک در برنامة آموزش فلسفه برای کودکان بر مبنای معرفت‌شناسی اسلامی". دو فصلنامه اسلام و پژوهش‌های تربیتی، 17، 2، 1404، 109-133

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    قیصری رمضانیان، مژگان، معصومی فرد، مرجان، رضایی، صادق، محمودی، مهدی.(1404) 'اعتبارسنجی الگوی مؤلفه‌های پرورش تفکر کودک در برنامة آموزش فلسفه برای کودکان بر مبنای معرفت‌شناسی اسلامی'، دو فصلنامه اسلام و پژوهش‌های تربیتی، 17(2), pp. 109-133

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    قیصری رمضانیان، مژگان، معصومی فرد، مرجان، رضایی، صادق، محمودی، مهدی. اعتبارسنجی الگوی مؤلفه‌های پرورش تفکر کودک در برنامة آموزش فلسفه برای کودکان بر مبنای معرفت‌شناسی اسلامی. اسلام و پژوهش‌های تربیتی، 17, 1404؛ 17(2): 109-133