نخستين سخن / سردبیر

منت حضرت رب العالمين راست، جل و علا، كه تمسك به نام كريمش تربيت است و سرپيچي از اين راه، آغاز ضلالت.

سلام عالميان بر پيامبر رحمت، كه آغاز و انجام رسالتش تربيت انسان بود و در اين مسير تا مرز نداي «ما انزلنا عليك القرآن لتشقي» (طه: 2) همت گمارد.

و درود بر امامان پاك، اين مربيان واقعي بشر كه با كلام و رفتاري الهي، طرحي جامع براي انسان سرگردان ترسيم كردند.

وادي تعليم و تربيت وادي شگفت‏آوري است... .

قطاري در حركت، با شش ميليارد مسافر جهان، از كودك و پير و نوجوان و جوان، سرشار از مسائلي گسترده و گوناگون، به گستردگي و تنوع زندگي بشر، درگير با انبوه ديدگاه‏ها، عقايد و راه‌كارهايي گاه متضاد و ناهمگون، و اينك... هنوز تشنگاني در راه، تشنه راه حلي روزآمد براي زندگي مسالمت‏آميز و عادلانه!

وادي تعليم و تربيت وادي غريبي است... .

دين‌گريزان و دين‏ستيزاني آماده،

متحجران و روشنفكراني پياده،

دلسوزاني دردآشنا و نا آشنا به درمان

و اينك... هنوز تشنگاني در راه، تشنه راه حلي روزآمد براي زندگي معنادار و با هدف!

وادي تعليم و تربيت وادي مظلومي است... .

بسنده كردن به الگوهاي آماده، هر چند ناهمگون؛

به كار بستن شيوه‏هاي هرچند غيربومي؛

و بنايي پرداخته بر مباني وارداتي، هر چند با رنگ و نماي اسلامي، و اينك... هنوز تشنگاني در راه، تشنه راه حلي روزآمد براي يك زندگي اسلامي!

تعليم و تربيت صحنه‏اي است پر هياهو... .

امروز كدام مقوله اجتماعي، فلسفي، سياسي و اقتصادي و ... را سراغ داريد كه آموزش و پرورش، اين عنصر حياتي بشر را در زمرة نخستين اهداف خود قرار نداده باشد و آن را راهي براي خود نداند؟ «جهاني‏سازي»،1 در اين ميدان حضور دارد؛ فمينيسم2 در باب آموزش و پرورش زنان غوغا مي‏كند، آموزش و پرورش صلح و مسالمت3 در فضاي اهداف خود از اين راه فايده مي‏برد؛ متفكران «توسعه»4 آموزش و پرورش را وسيله‏اي حياتي براي پيشبرد اهداف خود قلمداد مي‏كنند. «ارزش»، اين مقوله حياتي در ميدان تعليم و تربيت ، به اعتقاد همه ديدگاه‏هاي شرقي و غربي نيازمند بازنگري است و دوباره بايد در گام گام ميدان‏هاي نظر و عمل در آموزش و پرورش بازبيني گردد. از اين‏رو، مبحث آموزش و پرورش ارزش‏ها5 رخ مي‏نمايد؛ و ده‏ها باب و مسئلة ديگر، كه هر يك در اين ميدان راهي براي خود مي‏جويند.

امروز چنين است؛ ديروز هم چنين بود؛ و فردا نيز همين‌گونه خواهد بود؛ اگر براي بالندگي همت نكنيم.

تلاشي است سهل و ممتنع...

در آرزوي پژوهش‌گراني كهنه‏كار و روزآمد، نوآفرين و متعهد تا با تعهد انساني، تقيد ديني، تخصص و نوآوري عالمانه و جامع‏نگري، پاي به اين ميدان نهند و طرحي دراندازند در شأن نظام آموزشي و پرورشي جمهوري اسلامي ايران.

و اينك در آغاز برنامه‏اي نو و در ادامه مسير پر فراز و نشيب بيست سال فعاليت‏هاي آموزشي و پژوهشي در گروه علوم تربيتي، مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني(ره)، مجله علمي ـ تخصصي «اسلام و پژوهش‏هاي تربيتي» را با اين باور تقديم حضورتان مي‏كنيم كه به رغم فعاليت‏هاي ارزنده همرنگ، همچنان به كاوش، تحقيق و پژوهش در اين باب نياز داريم؛ هر چه در اين مسير بكاويم و بجوييم، همچنان اندر خم يك كوچه‏ايم.

با احترام به همه فعاليت‏هاي علمي اين ميدانِ بس بزرگ، ما نيز به سهم خود روزنه‏اي به افق‏هاي روشن و اميدبخش آينده گشوده‏ايم، باشد تا عالمان متعهد و دلسوزان آموزش و پرورش كشور با طرح آزاد نظرات و ديدگاه‏هاي محققانه خود و نقد ديدگاه‏هاي مطرح، تنوير افكار دهند، چشم‏انداز را توسعه دهند و راه را براي نسل‏هاي بعد روشن‏تر سازند.

در آغازين گام با مشكلاتي برخاسته از ناآشنايي‏مان رو به رو شديم. به اين اميد كه از اين پس ياري همه پژوهش‌گران عرصه تعليم و تربيت را حس كنيم و با قلم آنان راه را هموار سازيم.

خداي مهربان را بر اين فرصت و نعمت بزرگ شكر مي گوييم و خاضعانه سپاس بي‏مقدار خود را به پيشگاه باعظمتش تقديم مي‏داريم.

سردبير

1. globalization

2. feminism

3. peace education

4. development

5. values education