مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) اسلام و پژوهش‌های تربیتی x434-8002 18 2 2027 03 06 تبیین انگیزه تربیتی- حرفه‌ای اساتید دروس معارف اسلامی: مطالعه¬ای با رویکرد نظریه زمینه-ای 5004187 10.22034/eslampajoheshha.2026.5004187 FA معصومه سمائی دستجردی 0000-0002-1053-7296 وحید عابدین پور جوشقانی 0000-0002-5911-2811 Journal Article 2026 08 04 Purpose: This study aimed to explain the paradigmatic model of the educational–professional motivation of instructors of Islamic Studies courses and to identify the factors influencing it. Method: This qualitative study employed the Grounded Theory approach. Data were collected through semi-structured interviews with 45 instructors of Islamic Studies courses at universities in Isfahan, Iran, using purposive sampling. The data were analyzed through open, axial, and selective coding. Findings: The educational–professional motivation of instructors emerged from the interaction of intrinsic interest in teaching, commitment to religious and social values, perceived teaching effectiveness, and a sense of educational mission. The educational and cultural capacities of Islamic Studies courses, instructional innovation, and effective interaction with students provided a supportive context for strengthening this motivation. In contrast, prevailing stereotypes, outdated educational content, inadequate facilities, professional challenges, the absence of sustainable policies, and limited opportunities for academic development were identified as the major barriers. The main strategies included enhancing the status of Islamic Studies courses, revising educational content and teaching methods, strengthening institutional support, promoting instructors’ professional development, and expanding academic collaboration. Conclusion: The educational–professional motivation of instructors of Islamic Studies courses is a dynamic and multidimensional phenomenon. Strengthening supportive and professional environments can enhance their professional vitality, self-efficacy, job commitment, and educational effectiveness. هدف: پژوهش حاضر با هدف تبیین الگوی پارادایمی انگیزه تربیتی-حرفه‌ای اساتید دروس معارف اسلامی و شناسایی عوامل مؤثر بر آن انجام شد. روش: این پژوهش با رویکرد کیفی و روش نظریه زمینه‌ای انجام گرفت. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با 45 نفر از اساتید دروس معارف اسلامی دانشگاه‌های اصفهان و با نمونه‌گیری هدفمند گردآوری و با کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شدند. یافته‌ها: انگیزه تربیتی- حرفه‌ای اساتید از تعامل علاقه درونی به تدریس، تعهد به ارزش‌های دینی و اجتماعی، احساس اثربخشی آموزشی و رسالت تربیتی شکل می‌گیرد. ظرفیت‌های تربیتی و فرهنگی دروس معارف، نوآوری آموزشی و تعامل مؤثر با دانشجویان، زمینه تقویت این انگیزه را فراهم می‌کنند؛ در مقابل، کلیشه‌های رایج، ضعف روزآمدسازی محتوا، کمبود امکانات، چالش‌های حرفه‌ای، فقدان سیاست‌گذاری‌های پایدار و محدودیت توسعه علمی از مهم‌ترین موانع آن هستند. راهبردهای اصلی شامل ارتقای جایگاه دروس معارف، بازنگری محتوایی و آموزشی، تقویت حمایت‌های نهادی، توانمندسازی اساتید و توسعه تعاملات علمی است. نتیجه‌گیری: انگیزه تربیتی-حرفه‌ای اساتید معارف اسلامی پدیده‌ای پویا و چندبعدی است که تقویت بسترهای حمایتی و حرفه‌ای، سرزندگی، خودکارآمدی، تعهد شغلی و اثربخشی تربیتی آنان را ارتقا می‌دهد.