TY - JOUR ID - 5003969 TI - سنجش خوانایی کتاب‌های فارسی دورۀ متوسطۀ افغانستان بر اساس روش فلش و لافلین JO - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) JA - 7 LA - fa SN - x434-8002 AU - Karamad, Hossein AD - استادیار - جامعه المصطفی العالمیه AU - Kawsari, Mohammad AD - Y1 - 2026 PY - 2026 VL - 18 IS - 2 SP - 99 EP - 119 KW - سنجش‌خوانایی KW - زبان ‌فارسی KW - روش فلش KW - روش لافلین KW - افغانستان DO - 10.22034/eslampajoheshha.2026.5003969 AB - خوانایی متون درسی و رعایت اصل ساده به پیچیده از مؤلفه‌های اساسی در طراحی و تألیف کتاب‌های درسی به‌شمار می‌آید. پژوهش حاضر با هدف سنجش میزان خوانایی متون و بررسی رعایت اصل ساده به پیچیده در کتاب‌های زبان و ادبیات فارسی دورۀ متوسطه افغانستان انجام شده است. روش پژوهش توصیفی و از نوع تحلیل محتوای کمّی است که با استفاده از فرمول‌های خوانایی فلش و لافلین انجام گردیده است. جامعۀ آماری شامل متن کتاب‌های زبان و ادبیات فارسی پایه‌های هفتم، هشتم و نهم بوده و نمونه‌هایی از بخش‌های آغازین، میانی و پایانی هر کتاب به‌صورت تصادفی انتخاب و تحلیل شده‌اند. داده‌ها با استفاده از شاخص‌های آمار توصیفی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته‌‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهند که سطح خوانایی متون تنها با سطح سنی و تحصیلی دانش‌آموزان پایۀ نهم تناسب دارد و برای پایه‌های هفتم و هشتم نامناسب است. همچنین، اصل ساده به پیچیده در هیچ‌یک از کتاب‌ها، چه در ساختار درونی و چه در ارتباط میان پایه‌ها، به‌طور منسجم رعایت نشده و در برخی موارد توالی مطالب از پیچیده به ساده تنظیم شده است. نتایج پژوهش بر ضرورت بازنگری علمی در تألیف و سازماندهی محتوای کتاب‌های درسی زبان و ادبیات فارسی دورۀ متوسطۀ افغانستان تأکید دارد. UR - https://eslampajoheshha.nashriyat.ir/node/5003969 L1 - https://eslampajoheshha.nashriyat.ir/sites/eslampajoheshha.nashriyat.ir/files/article-files/5003969-1793167464.pdf ER -