TY - JOUR ID - 5003101 TI - چگونگی آموزش معادباوری در تعلیمات دینی دورۀ دوم ابتدایی JO - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) JA - 7 LA - fa SN - x434-8002 AU - Shokri, Mohamad Sadeq AD - AU - Tousi, Asadollah AD - استادیار - موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی AU - Najafi, Hassan AD - استادیار گروه آموزش علوم تربیتی دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران Y1 - 2026 PY - 2026 VL - 18 IS - 2 SP - 51 EP - 76 KW - دوره ابتدایی دوم KW - هدیه‌های آسمان KW - آموزش معادباوری KW - تحلیل محتوای کیفی KW - محتوای آموزشی DO - 10.22034/eslampajoheshha.2026.5003101 AB - پژوهش حاضر با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی اقدام به بررسی وضعیت آموزش معادباوری در کتب درسی دینی دورۀ ابتدایی دوم کرده است. نمونه آماری کتاب‌های «هدیه‌های آسمان» پایه‌های چهارم تا ششم و راهنمای معلم آنها در سال تحصیلی 1403-1402 بود. یافته‌ها نشان داد معادباوری دارای پنج هدف شناخت نام‌های قیامت، آشنایی با ثبت و ضبط اعمال، تناسب عمل و نتیجۀ آن، تمایل، تقویت و تلاش برای انجام کار نیک، توانایی تفکر در پیام قرآنی و درک ارتباط آن با قیامت است. به لحاظ محتوا، برخی دروس به‌صورت اختصاصی به‌طور ویژه به موضوع معادباوری پرداخته است که مجموعاً شامل پنج درس «چشمان همیشه باز، خداجون از تو ممنونم، روزنامه‌های دیواری، اینها و آنها، جهان دیگر» بوده است. بعضی مفاهیم و اصطلاحات مرتبط با معادباوری مانند «کشته ‌شدن، مرگ و از دنیا رفتن»، «آرامگاه، مرقد و حرم امامان»، «پاداش و ثواب»، «شهادت»، «قیامت»، «بهشت و جهنم»، «وصیت‌نامه»، «روح»، نیز در دروس دیگر به‌‌صورت غیرمستقیم به این مبحث اشاره دارند. همچنین، روش‌های آموزشی، مانند قصه‌گویی، توضیحی، ایجاد سؤال و بارش فکری، پروژه، بازی، نمایش و ایفای نقش، فیلم‌برداری از رفتارها و انعکاس آن به دانش‌آموزان برای دروس اختصاصی معاد احصا گردید. در جمع‌بندی یافته‌ها، هرچند از نظر کمّی، یعنی تعداد دروس و اهداف توجه قابل قبولی به معادباوری شده است، اما تحلیل کیفی محتوا نشان می‌دهد که چالش‌هایی مانند غفلت از مفاهیم بنیادین چون «شفاعت» و «نشانه‌های قیامت»، عدم تناسب برخی محتواها با سطح رشد شناختی دانش‌آموزان دوره دوم ابتدایی و غلبه روش‌های آموزشی سنتی و مربی‌محور بر رویکردهای تعاملی و عاطفی وجود دارند. بر این اساس، بهبود آموزش متناسب با ویژگی‌های رشدی کودکان و بازطراحی محتوای دروس تخصصی می‌تواند معادباوری را تسهیل سازد. UR - https://eslampajoheshha.nashriyat.ir/node/5003101 L1 - https://eslampajoheshha.nashriyat.ir/sites/eslampajoheshha.nashriyat.ir/files/article-files/5003101-1793167419.pdf ER -