TY - JOUR ID - 5002998 TI - بررسی اخلاقی اصل احسان و قاعدة احترام و تکریم در روابط خویشاوندان با تأکید بر دیدگاه علامه مصباح یزدی JO - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) JA - 7 LA - fa SN - x434-8002 AU - Mousawi Nasab , Seyyed Mohammad Reza AD - استادیار - گروه علوم تربیتی مؤسسه امام خمینی AU - Nikounazar, Abolfazl AD - مربی - موسسه امام خمینی ره Y1 - 2026 PY - 2026 VL - 17 IS - 2 SP - 25 EP - 42 KW - اخلاق خانواده KW - اصل احسان KW - قاعده احترام و تکریم KW - روابط خویشاوندی KW - علامه مصباح یزدی KW - تزاحم اخلاقی DO - 10.22034/eslampajoheshha.2025.5002998 AB - خانواده در نظام معرفتی اسلام نهادی مقدس و بستری برای رشد مادی و معنوی انسان است. روابط حاکم بر این نهاد نیازمند یک چهارچوب اخلاقی منسجم است تا سلامت، آرامش و تعالی اعضای خود را تضمین کند. این مقاله با رویکردی توصیفی ـ تحلیلی و با محوریت اخلاق کاربردی به تبیین «اصل احسان» به‌عنوان زیربنای اخلاق خانواده و «قاعدة احترام و تکریم» به‌عنوان یکی از مهم‌ترین قواعد منشعب از آن می‌پردازد. یافته‌ها نشان داد که احسان به والدین و خویشاوندان، نه یک توصیة صرف، بلکه یک تکلیف الهی است که در کنار توحید قرار می‌گیرد و شکرگزاری از آنان مقدمه‌ای برای شکرگزاری از پروردگار محسوب می‌شود. بررسی مصادیق عملی و تزاحمات اخلاقی این قاعده در موقعیت‌های واقعی زندگی، مانند احترام به خویشاوند فاسق، مرز میان احترام و ریا، و مدیریت انتظارات افراطی در تکریم، راهکارهای مبتنی بر آموزه‌های اسلامی را برای حل این تعارضات نتیجه داد. نتیجة پژوهش ارائة یک الگوی عملی برای تصمیم‌گیری اخلاقی در روابط پیچیدة خویشاوندی و تحکیم بنیان خانواده بر پایة اصول وحیانی است. UR - https://eslampajoheshha.nashriyat.ir/node/5002998 L1 - https://eslampajoheshha.nashriyat.ir/sites/eslampajoheshha.nashriyat.ir/files/article-files/5002998-1778577702.pdf ER -