TY - JOUR ID - 5002659 TI - پاسخ به پرسش «من کیستم؟» از نگاه حکمت متعالیه با تأکید بر قرائت علامه مصباح ‏یزدی و دلالت‌های آن در تربیت اعتقادی JO - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) JA - 7 LA - fa SN - x434-8002 AU - Raisi, Mohsen AD - AU - Mousawi Nasab , Seyyed Mohammad Reza AD - استادیار - گروه علوم تربیتی مؤسسه امام خمینی AU - Nouzari, Mahmoud AD - استادیار - پژوهشگاه حوزه و دانشگاه AU - Oboodiyat, Abdolrasuol AD - استاد Y1 - 2026 PY - 2026 VL - 18 IS - 1 SP - EP - KW - خودشناسی KW - حکمت متعالیه KW - آيت‌الله مصباح يزدي KW - تربیت اعتقادی KW - معرفت نفس DO - 10.22034/eslampajoheshha.2025.5002659 AB - هجمه‌های شناختی معاصر به دین‌ورزی انسان، ضرورت آغاز دینداری با ویژگی اقناع اعتقادی را در بستر فلسفی آن برجسته‏تر می‌کند. این پژوهش با طرح نسبت تربیت اعتقادی با «معرفت نفس صدرایی» می‌کوشد مواجهه حکمت متعالیه با پرسش بنیادین «من کیستم؟» را به زبان تربیتی بازخوانی کند. هدف، اکتشاف مضامین پایه در خودشناسی صدرایی و تبیین دلالت‌های مستقیم آنها برای سه رکن تربیت اعتقادی ـ توحید، معاد و نبوت ـ است. روش مطالعه، تحلیل مضمونی هدایت‌شده با نمونه‌گیری هدفمند از سنت فکری حکمت متعالیه در آثار اخیر، به‌ویژه آثار آیت‌الله مصباح یزدی و کدگذاری باز و محوری برای صورت‌بندی مضامین هسته‌ای بوده است. بر این مبنا، سه مضمون محوری استخراج شد: «درک فقر وجودی»، «شناخت حقیقت مجرد نفس» و «تجربۀ میل به بی‌نهایت». یافته‌ها نشان می‌دهد این سه مضمون به‌طور مستقیم به اهداف تربیت اعتقادی ترجمه‌پذیر است: درک فقر وجودی پشتوانۀ اقناع عقلانی توحید افعالی می‌شود؛ شناخت تجرد نفس پل ادراکی باور به ساحت غیب جهان و سپس به اصل معاد است؛ و بی‌نهایت‌طلبی مبنای فهم کشش وجودی به قرب الهی و تبیین عقلانی نیاز به راهنمایی نبوی خواهد بود. نوآوری مقاله در یکپارچه‌سازی این سه خطّ مضمونی صدرایی در قالب تعیین اهداف برنامه‏های قابل طراحی در ساحت تربیت اعتقادی به منظور دستیابی به «نقشۀ عملیاتی تربیت اعتقادی» با شاخص‌های آموزشی سنجش‌پذیر است که شکاف میان عمق نظری حکمت متعالیه و نیازهای میدانی تربیت دینی را پر می‌کند. UR - https://eslampajoheshha.nashriyat.ir/node/5002659 L1 - ER -