مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) اسلام و پژوهش‌های تربیتی x434-8002 18 1 2026 06 05 واکاوی ابعاد تربیتی وصیت‌نامۀ شهید تراز مقاومت؛ حاج قاسم سلیمانی 7 26 5002529 10.22034/eslampajoheshha.2025.5002529 FA پروانه مهرجو 0000-0002-3726-9287 Journal Article 2025 08 26 The passages of the testament of Martyr Qasem Soleimani represent the most significant written document left by this martyr, possessing the potential for educational interpretation and analysis. Hence, the central research question is: What are the educational dimensions of the testament of the exemplary martyr of resistance, Haj Qasem Soleimani? The present study employed a descriptive-analytical method with a qualitative approach, utilizing qualitative content analysis. The research population consisted of the text of Sardar Soleimani's testament, and the research instruments were data collection forms and note cards. The execution of this process was based on in-depth content analysis. Through the conceptual analysis of phrases within the testament, various educational dimensions were identified and categorized within tabulated frameworks. The findings revealed that the testament's text encompasses nine educational aspects, including emotional, physical, jihadi, political, religious, spiritual, Mahdavi (messianic), social, and moral education. Furthermore, the results indicated that some of these dimensions, while possessing higher priority, exhibited consistency and overlap with one another, with this demarcation serving merely an identificatory purpose. Consequently, the martyred commander's approach in the testament regarding educational dimensions is comprehensive and multifaceted, possessing the capacity to be incorporated into curricula and educational texts across various academic levels to enhance the Islamic awakening of learners. فرازهای وصیت‌نامۀ شهید قاسم سلیمانی مهم‌ترین سند مکتوب به‌یادگارمانده از این شهید است که مطالعۀ آن قابلیت تفسیر و تحلیل‌های تربیتی را دارد. ازاین‌رو سؤال اصلی پژوهش آن است که ابعاد تربیتی وصیت‌نامۀ شهید تراز مقاومت، حاج قاسم سلیمانی چیست؟ پژوهش حاضر با روش توصیفی ـ تحلیلی و رویکرد کیفی با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی صورت گرفته است. بر این اساس جامعۀ پژوهش متن وصیت‌نامۀ سردار سلیمانی و ابزار پژوهش تهیه فرم و فیش بوده است. اجرای این فرایند بر اساس تحلیل محتوای عمیق صورت گرفته است. با تجزیه ‌و تحلیل مفهومی عبارت‌های وصیت‌نامه به شناسایی و دسته‌بندی ابعاد مختلف تربیت در قالب جداول پرداخته شد. یافته‌ها نشان داد متن وصیت‌نامه واجد جنبه‌های نه‌گانه تربیتی ازجمله تربیت عاطفی، جسمانی، جهادی، سیاسی، دینی، معنوی، مهدوی، اجتماعی و تربیت اخلاقی بوده است. همچنین نتایج مطالعه نشان داد برخی از این ابعاد ضمن داشتن اولویت بیشتر با یکدیگر همخوانی و همپوشانی داشته است و این مرزبندی صرفاً جهت شناسایی بوده است. لذا رویکرد سردار شهید در وصیت‌نامه در زمینۀ ابعاد تربیت جامع و همه‌جانبه بوده و دارای این ظرفیت است که در متون و برنامه‌های درسی در مقاطع مختلف تحصیلی جهت ارتقا بیداری اسلامی متربیان به کار گرفته شود. https://eslampajoheshha.nashriyat.ir/sites/eslampajoheshha.nashriyat.ir/files/article-files/5002529-1788846553.pdf