مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) اسلام و پژوهش‌های تربیتی x434-8002 6 2 2015 01 10 بررسی و نقد مبانی هستی شناختی تعلیم و تربیت پویشی وایتهد با تکیه بر آرای علامه طباطبایی 37 58 120 FA حمداله محمدی دکتری - فلسفه تعلیم و تربیت دانشگاه تهران 0000-0002-2802-1917 فاطمه زیباکلام Journal Article 2014 07 27 The present paper seeks to present a critical review of the ontological foundations of Whitehead's process education by focusing on Allamah Tabatabai's views. Whitehead is one of the most influential philosophers in the West in recent centuries, so that his views have exerted direct influence on education and led to the development of process education. He could confront Descartes and Newton's mechanical conception and made further steps, preparing the ground for promoting a remarkable development in education by proposing the idea of fluidity n reality and interaction of God with actual beings. However, the ontological foundations of process education are open to several criticisms. In his view, actual beings are independent and a state of fluidity and their creativity is so excessive that it is too infinite to be limited even by God's will. On the other hand, as an independent being, God has eternal property, but it is a subordinate one; that is, God is in the state of perfection in His interaction with the universe. A review of Allamah Tabatabai's views show that he could not only make use of the positive results of process philosophy, but also have a clear conception of God and His relation with the universe, by resting on such ontological principles as fundamentality of existence and gradation of the being. This conception helps to provide strong ontological foundations for establishing the goals and principles of education هدف این مقاله بررسی انتقادی مبانی هستی شناختی تعلیم و تربیت پویشی وایتهد با تکیه بر آرای علامه طباطبایی است. وایتهد یکی از تأثیرگذارترین فلاسفه‌ی قرون اخیر در غرب بود که نظریاتش تأثیری مستقیم بر تعلیم و تربیت داشت و موجب تولد تعلیم و تربیت پویشی شد. او توانسته است با نقد تصور مکانیکی دکارت و نیوتن مقابله کند و با طرح سیلان در واقعیت و تعامل خداوند با هستی های بالفعل قدمی فراتر بگذارد و تحولی در عرصه‌ی تعلیم و تربیت بنا نهد؛ بااین حال مبانی هستی شناختی تعلیم و تربیت پویشی با نقدهایی روبه رو هستند. هستی های بالفعل از دیدگاه وایتهد مستقل و در سیلان اند و خلاقیت آنها تا جایی گسترده است که توسط اراده‌ی خداوند هم محدود نمی شود. از سویی خداوند نیز به منزله‌ی یک هستی مستقل دارای ذات ازلی است، ولی دارای ذات تبعی نیز هست؛ یعنی در تعامل با جهان، در حال تکامل است. بررسی آرای علامه طباطبایی نشان می دهد که ایشان توانسته با تکیه بر مبانی هستی شناختی همانند اصالت وجود و تشکیک در وجود، از سویی نتایج مثبت فلسفه‌ی پویشی را در خود داشته باشد و از سوی دیگر برداشت درخوری از خداوند و ارتباط او با جهان به دست دهد و این برداشت می تواند مبانی مستحکم هستی شناختی برای تدوین اهداف و اصول تعلیم و تربیت را فراهم آورد. https://eslampajoheshha.nashriyat.ir/sites/eslampajoheshha.nashriyat.ir/files/article-files/5_4.pdf